Bezwarunkowy dochód podstawowy. Rewolucyjna reforma społeczeństwa XXI wieku

Maciej Szlinder

Co zrobisz, jeśli nie będziesz musiał martwić się o czynsz? Kiedy będziesz mogła wybrać najlepszą ofertę pracy, a nie taką, na którą musisz się zgodzić? Gdy będziecie mogli kształcić się i rozwijać, nie poświęcając cennego czasu na dorabianie? Rewolucja jest bliżej, niż wam się wydaje.

Czym jest bezwarunkowy dochód podstawowy? To świadczenie, wypłacane każdej osobie bez względu na wiek, dochody i zatrudnienie, umożliwiałoby zaspokojenie podstawowych życiowych potrzeb. Całość opiera się na prostym pomyśle: pozwólmy ludziom nie troszczyć się o przetrwanie kolejnego tygodnia, miesiąca czy roku. Utopia czy lekarstwo na problemy nowoczesnego świata? Mrzonka dla ludzi, którzy nie rozumieją, na czym polega ekonomia czy odpowiedź na pytanie, jak ustawą znieść biedę?

Sięgając do najrozmaitszych postaw ekonomicznych, filozoficznych i społecznych, Szlinder wskazuje źródła koncepcji i jej odmiany. Przygląda się światowej debacie na temat BDP, analizuje argumenty za i przeciw i zastanawia się, jak takie rozwiązanie mogłoby funkcjonować w polskich warunkach. Książka Szlindera to pierwszy polski przewodnik po idei bezwarunkowego dochodu podstawowego. Autor daje w niej wskazówki, jak myśleć o gospodarce w świecie po kryzysie finansowym z 2008 roku, w którym nierówności rosną, technologia nieodwracalnie odmienia rynek pracy, a tradycyjna ekonomia okazuje się bezradna w starciu z problemami XXI wieku.

Wydawnictwo: PWN

Postekonomia robotów

Krzysztof Lewandowski

Poniżej prezentujemy cały tekst Krzysztofa Lewandowskiego. Ale tutaj na zachętę filmowana rozmowa z nim na temat tego artykułu.

Klasyczny liberalizm, oparty na teoriach Adama Smitha i Davida Ricardo, niewiele ma wspólnego z „neoliberalizmem“, którym określa się obecny model kapitalizmu. W ciągu dwóch stuleci zmienił się przede wszystkim świat i przybyło w nim „niewidzialnych rąk rynku“. Te „niewidzialne ręce“ są jak dziury w dachu demokracji.

W ekonomii zmieniła się też miara świata, czyli sam pieniądz. W latach 1970-tych ostatecznie przestał on być powiązany w wymianie zagranicznej ze złotem i stał się tworem głównie prawniczo-księgowym, nie licząc niewielkiej jego ilości wciąż utrwalanej w materii i znajdującej się w obiegu pod postacią banknotów i monet.

Parę lat po zniesieniu powiązania pieniądza ze złotem rozpoczęła się rewolucja informatyczna, która tworzonemu metodą księgową kredytowi nadała rozmach niespotykany wcześniej w historii. To wtedy właśnie ospałe wcześniej giełdy towarowe Londynu i Nowego Jorku zaczęły się budzić do szaleńczej bitwy o rynki finansowe. Gdzieś musiały bowiem pomieścić nadmiar generowanego ex nihilo pieniądza kredytowego, jakim praktycznie stał się cały dostępny na rynku pieniądz. Czytaj dalej Postekonomia robotów

Rozmowa na temat umowy CETA

Anna Grodzka, Łukasz Komuda

„Ten pieprzony kapitalizm” to audycja, w której Anna Grodzka i współprowadzący Łukasz Komuda podejmują się krytyki obecnego systemu ekonomicznego.

Anna Grodzka i Łukasz Komuda rozmawiają z:

Czytaj dalej Rozmowa na temat umowy CETA

Wolność finansowa dla Polaków

Nawigatorzy jutra

Nasz program nie zawiera żadnych punktów burzących dotychczasowy porządek. Jest to program, budowy nowych struktur obok istniejących. Dotychczasowych struktur naprawić się nie da, wszystkie proponowane przez partie polityczne zmiany mają jedynie charakter kosmetyczny, jest to malowanie fasady domu o zmurszałych fundamentach. Program dotyczy budowy nowego fundamentu, bowiem fundamentem gospodarki jest pieniądz.

Czytaj dalej Wolność finansowa dla Polaków

Sprawiedliwość podatkowa

Instytut Globalnej Odpowiedzialności (IGO)

Sprawiedliwość podatkowa (ang. tax justice) nie jest jedyną, ale bez wątpienie jedną z najważniejszych i najgłośniejszych dziś sprzeczności we współpracy na rzecz rozwoju. Jakiż bowiem sens w zwiększaniu środków na pomoc gdy w tym samym czasie międzynarodowe korporacje legalnie (!) unikają płacenia podatków w krajach ubogich?

Czytaj dalej Sprawiedliwość podatkowa

Podatki to nasza wolność

Instytut Globalnej Odpowiedzialności (IGO)

Podatki są głównym źródłem dochodów budżetowych państwa. Opłacają budynki rządowe, szkoły, szpitale, drogi, znaki drogowe, policjantów, nauczycieli, lekarzy, samoloty rządowe, samochody policyjne, armię a nawet oświetlenie w mieście.

Podatki są ważnym aspektem życia prawie każdego człowieka. Podatki wpływają na koszty prowadzenia gospodarstwa domowego, przedsiębiorstwa czy inwestycji. Państwa nie byłoby bez podatków, a podatków bez państwa.

Czytaj dalej Podatki to nasza wolność

Po co komu BDP?

Anna Grodzka, Łukasz Komuda

„Ten pieprzony kapitalizm” to audycja, w której Anna Grodzka i współprowadzący Łukasz Komuda podejmują się krytyki obecnego systemu ekonomicznego.

Anna Grodzka i Łukasz Komuda rozmawiają z:

Czytaj dalej Po co komu BDP?

Głos w dyskusji o finansowaniu BDP

Krzysztof Lewandowski

Finansowanie BDP z budżetu państwa wydaje mi się argumentem chybionym, bo łatwym do obalenia w poważnej debacie z udziałem wielu grup interesu.

Jeśli bowiem zastąpimy obecny system wydatków socjalnych i emerytalnych systemem BDP, to pojawią się głosy sprzeciwu dotychczasowych emerytów, którzy wypracowali sobie emerytury wieloletnimi składkami emerytalnymi, będą protesty ze strony zagrożonych bezrobociem urzędników ZUS oraz licznych OPSów, a i tak BDP na głowę dorosłego obywatela nie przekraczyłby 600-700 zł na miesięc, co raczej nie wystarcza na przeżycie.

Gdyby zaś zachować dotychczasowe przywileje emerytalne i tworzyć BDP z oszczędności tylko na wydatkach socjalnych, to byłaby to kwota naprawdę sympoliczna ok. 100-150 zł, i w zasadzie idiotyczna, bo to żanego problemu nie rozwiązuje.

Czytaj dalej Głos w dyskusji o finansowaniu BDP

Raje podatkowe i spółki widma

Rafał Kinowski

Największe banki Europy unikają podatków.

„Otwieranie bankowych skarbców” tymi słowami tytułuje swój najnowszy raport Oxfam. Na potrzeby badania aktywiści z organizacji pozarządowej przyjrzeli się działalności 20tki europejskich banków z: Wielkiej Brytanii (5), Francji (5), Niemiec (3), Holandii (2), Włoch (2), Hiszpanii (2) i Szwecji pod kątem transparentności ich operacji.

Czytaj dalej Raje podatkowe i spółki widma