Nierówności. Co da się zrobić?

 

Anthony B. Atkinson

Nierówności są z nami od zawsze: archeologowie znajdowali ich ślady na prehistorycznych stanowiskach, w starożytnej republice rzymskiej senatorzy bogacili się kosztem niewolników i podbitych terytoriów, w czasach reformacji w niemieckich miastach współczynnik Giniego szybował do niebotycznych poziomów. Czy skoro po tylu latach reform, wojen i postępu wciąż nie poradziliśmy sobie z tym, że jedni mają więcej a inni mniej, problem w ogóle da się rozwiązać?

Anthony B. Atkinson, jeden z najważniejszych badaczy zajmujących się nierównościami, twierdzi że tak, choć będzie to wymagało reform bardziej wyszukanych niż zwykłe podwyższenie podatków dla bogatych i szeregu kompleksowych zmian w dziedzinach zatrudnienia, technologii, ubezpieczeń społecznych, dystrybucji kapitału i opodatkowania.

To nie jest kraj dla pracowników

Rafał Woś

Co się stało z pracą na świecie i w Polsce, co się z nią dzieje i wreszcie – co się z nią stanie w przyszłości? Dlaczego tak wielu z nas czuje się wykorzystywanych przez swojego pracodawcę? Dlaczego tak mało zarabiamy? Czy reguły polskiego rynku pracy można zmienić?

Znakomity publicysta Rafał Woś próbuje odpowiedzieć na te i wiele innych ważnych pytań, dotyczących codzienności i przyszłości każdego z nas.

Wydawnictwo W.A.B.

Ekonomia uczestnicząca. Życie po kapitalizmie

Michael Albert

Michael Albert jest amerykańskim ekonomistą i działaczem alterglobalistycznym, a także jednym z twórców koncepcji „ekonomi uczestniczącej”. Książka „Ekonomia uczestnicząca. Życie po kapitalizmie”, jest pierwszą jego pełną pracą opublikowaną w języku polskim.

Jak stwierdził John Maynard Keynes, brytyjski laureat nagrody Nobla z ekonomii: „[kapitalizm] nie jest sukcesem. Nie jest inteligentny, nie jest piękny, nie jest słuszny, nie jest moralny – i nie dostarcza dóbr. Krótko mówiąc, nie lubimy go i zaczynamy nim gardzić. Kiedy jednak zaczynamy się zastanawiać, czym go zastąpić, ogarnia nas zakłopotanie”. Zmniejszenie tego zakłopotania to jeden z celów niniejszej książki.

Czytaj dalej Ekonomia uczestnicząca. Życie po kapitalizmie

Kapitalizm. Historia krótkiego trwania

Kacper Pobłocki

Czym jest kapitalizm i skąd się wziął? Porywająca opowieść o systemie, który na naszych oczach odchodzi w przeszłość.

Czy nowoczesność, indywidualizm i miejskość są rzeczywiście europejskimi wynalazkami? Czy kapitalizm powstał wraz z brytyjską rewolucją przemysłową? Czy rok 1989 faktycznie był przełomowy, a Amerykanie wygrali zimną wojnę? W którym momencie ludzie zamieszkujący tereny współczesnej Polski wkroczyli w nurt globalnych dziejów? Najczęstsze odpowiedzi na tego rodzaju pytania prowadzą nas w te same miejsca. Ze względu na to, że nasza zbiorowa uwaga była przez długi czas skierowana na Zachód, przez jego pryzmat patrzyliśmy na samych siebie. Ta książka pozwala spojrzeć na nas samych z nowej, globalnej perspektywy.

„Autor odkrywa przed nami nieznaną, zaskakującą historię kapitalizmu, a w konsekwencji także alternatywne dzieje pieniądza, przemysłu, własności, pracy, chłopów i miasta. Nie otrzymujemy kolejnej wersji «moralnej krucjaty» przeciw kapitalizmowi; stawką bowiem jest próba ukazania jego mechanizmów i skomplikowanej (poli)genezy. Autor pracy pewnie prowadzi nas przez pajęczynę bardzo różnych miejsc, takich jak Kalahari i Kurpie, Detroit i Giecz, Dubaj i Łódź. Śledzi ich powiązania, czasem bardzo dyskretne. Przekonujemy się, że kapitalizm wynajdywano wielokrotnie i to bynajmniej nie w ramach «starego świata», ale gdzie indziej, w przestrzeni cywilizacji chińskiej i arabskiej, dla której Europa była regionem peryferyjnym, ubogim, niezbyt atrakcyjnym. Znaczącym walorem książki jest i to, że została napisana dobrą, komunikatywną, a czasem też piękną polszczyzną”.

– prof. Waldemar Kuligowski

Wydawnictwo: Fundacja Bęc Zmiana

Zmiana władzy

Alvin Toffler

W swojej nowej książce ALVIN TOFLER rozwija idee zarysowane w poprzednich dziełach, Szoku przyszłości oraz Trzeciej fali, przedstawiając zarazem zaskakującą wizję przyszłości. Przyszłości, która zmieni twoje życie. Podczas gdy media koncentrują się na zmianach władzy na szczeblu globalnym – powiada Tofler – równie zasadnicze zmiany dokonują się w naszym życiu codziennym – w supermarkecie i szpitalu, banku i biurze, telewizji i w łączności telefonicznej, polityce i życiu osobistym. Na naszych oczach zmienia się istota tego, co nazywamy władzą.

Zmiana władzy kreśli wizję info-wojen przyszłości i pokazuje, na czym polegać będzie nowy system wytwarzania bogactwa, którego podstawą będzie indywidualizm, innowacja i informacja. Czytaj dalej Zmiana władzy

ŹLE MA SIĘ KRAJ – rozprawa o naszych współczesnych bolączkach

Tony Judt

Przekład z języka angielskiego Paweł Lipszyc

Nie tylko żyjemy dziś bardzo niewłaściwie, ale błędny jest sam sposób myślenia o naszym życiu. W tej niezwykłej, krótkiej książce Tony Judt, jeden z czołowych współczesnych historyków i intelektualistów, wyjaśnia, jak znaleźliśmy się w obecnym stanie niebezpiecznego chaosu. Po mistrzowsku krystalizuje nasze dojmujące poczucie zbiorowego dyskomfortu i wskazuje drogę wyjścia. Jak pokazało dobitnie załamanie gospodarcze z 2008 roku, umowa społeczna, która definiowała życie w powojennej Europie i Ameryce – gwarancja bezpieczeństwa, stabilności i sprawiedliwości – przestała być rzeczą pewną. W istocie nie stanowi nawet przedmiotu rozmów.

Judt proponuje nowy język do rozmowy o naszych wspólnych potrzebach, odrzucając zarówno nihilistyczny indywidualizm skrajnej prawicy, jak i skompromitowany socjalizm przeszłości. Czytaj dalej ŹLE MA SIĘ KRAJ – rozprawa o naszych współczesnych bolączkach

23 rzeczy, których nie mówią Ci o kapitalizmie

Chang Ha-Joon

Czy lepiej opłacany dyrektor osiągnie lepsze wyniki?

A. Tak B. Nie

Czy ludzie w krajach rozwijających się nie są przedsiębiorczy?

A. Tak B. Nie

Czy reputacja gospodarki planowej runęła wraz z komunizmem?

A. Tak B. Nie

Jaki wynalazek miał większy wpływ na gospodarkę?

A. Internet B. Lodówka

Czytaj dalej 23 rzeczy, których nie mówią Ci o kapitalizmie

Świat się chwieje

Grzegorz Sroczyński

20 rozmów o tym, co z nami dalej

Zbiór najważniejszych wywiadów Grzegorza Sroczyńskiego, dziennikarza „Gazety Wyborczej”. Jego rozmowy wywoływały ostre dyskusje i polemiki, a niektóre z zawartych w nich sformułowań weszło na stałe do debaty publicznej (np. słynne „byliśmy głupi” wypowiedziane przez prof. Marcina Króla czy „etatów nie będzie” rzucone przez Henrykę Bochniarz).

Wywiady Sroczyńskiego z tej książki otrzymały w zeszłym roku trzy najważniejsze polskie nagrody dziennikarskie: im . Barbary Łopieńskiej, im. Andrzeja Wojciechowskiego oraz Grand Press. Czytaj dalej Świat się chwieje

Czyj kryzys, czyja odpowiedź?

 Susan George 

Susan George łączy radykalizm krytyki i pragmatyczne poszukiwanie wyjścia z kryzysu, w jakim pogrążył się kapitalizm. W prosty, a zarazem pełen niezwykłej erudycji sposób, autorka wyjaśnia strukturalne przyczyny globalnego załamania, rządzące nim mechanizmy i wskazuje na możliwe alternatywy systemu, który przez lata prezentowano jako bezalternatywny.

Książkę tę czyta się niczym kryminał i nie ma w tym nic dziwnego, bo u podłoża upadającego właśnie porządku tkwi kombinacja przestępczej chciwości kapitalistów i bankierów z utopijną wiarą w to, że uzyskane kosztem większości niebotyczne zyski paru procent najbogatszych przełożą się kiedyś na korzyści dla pozostałych.

Czytaj dalej Czyj kryzys, czyja odpowiedź?

Dziecięca choroba liberalizmu

Rafał Woś

Rafał Woś, dziennikarz i publicysta ekonomiczny „Dziennika Gazety Prawnej”, obecnie „Polityka”, w swojej książce Dziecięca choroba liberalizmu zwraca uwagę na konkretne deficyty i patologie polskiego życia gospodarczego. Stara się zasiać w głowach czytelników wątpliwości. Może rozwiązania, które większa część polskiej opinii publicznej od dawna przedstawia jako jedyne słuszne i bezalternatywne, wcale takie nie są? Czy nie jest tak, że lekarstwa podawane od 25 lat polskiej gospodarce naprawdę jej (i nam) nie pomagają? Owszem, leczą jedno, ale zaraz skutkują wieloma groźnymi skutkami ubocznymi, na przykład czymś, co moglibyśmy nazwać totalną ekonomizacją wszystkiego.

Od 25 lat polska gospodarka cierpi na specyficzne schorzenie – dziecięcą chorobę (neo)liberalizmu. Woś jej korzeni upatruje w Czytaj dalej Dziecięca choroba liberalizmu

Globalizacja

Joseph E. Stiglitz

Autor – wybitny uczony, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie ekonomii w 2001 roku – przedstawia „blaski i cienie” dotychczasowego procesu globalizacji. Omawia błędy popełnione przez rządy i instytucje międzynarodowe, niespełnione obietnice, zaistniałe sytuacje kryzysowe oraz działania Międzynarodowego Funduszu Walutowego. Krytykując obecne mechanizmy, przedstawia także propozycje reform zmierzających do tego, by proces globalizacji nie odbywał się jedynie w interesie najbogatszych, lecz by nowy światowy ład ekonomiczny przyczyniał się do rozwoju krajów najbiedniejszych. Czytaj dalej Globalizacja

Świat po kapitalizmie – alternatywy dla globalizacji

Dawid C. Korten

Książka ukazuje kapitalizm jako swoisty przejaw współczesnej klątwy Midasa, zmieniającej nasze życie w oszalały wyścig szczurów i będącej źródłem pogłębiającego się kryzysu gospodarczego i politycznego. Autor, światowej sławy ekonomista, wykładowca prestiżowych uczelni (m.in. Uniwersytetu Harvarda), działacz International Forum on Globalization, odsłania prawdziwe oblicze systemu, który jest wynaturzoną, patologiczną formą gospodarki rynkowej i jak złośliwy nowotwór zagraża przyszłości naszej planety. Ważnym atutem tej napisanej z pasją książki jest barwny, zrozumiały język, daleki od oschłości akademickich wywodów.

Korten pisze: “Triumf globalnego kapitalizmu oznacza, ze ponad połowa ze stu państw świata o najlepiej rozwiniętej gospodarce jest centralnie zarządzana, zaś celem planowania jest zysk, jaki trafia do kieszeni jednego procenta najbogatszych ludzi świata. Jest to triumf sprywatyzowanego centralnego planowania nad rynkiem i demokracją”. Co można zrobić? “Zagłodzić raka kapitalizmu, zaspokoić potrzeby rozsądnego rynku”,
Jak to osiągnąć? Czytaj dalej Świat po kapitalizmie – alternatywy dla globalizacji

Nauczka

Jacek Żakowski

Chciałbym Państwu opowiedzieć, co tu właściwie się stało. A dokładniej mówiąc: chciałbym, żeby ta książka opowiedziała naszą wspólną historię. Historię społeczeństwa, które dzięki wyjątkowemu splotowi okoliczności otrzymało wyjątkową szansę i zrobiło z nią coś tak niesłychanie dziwnego.
Fakt, że POLITYKA i „Krytyka Polityczna” wspólnie wydają moją książkę, ma ważne, symboliczne znaczenie. Nie wiem, czy to się współwydawcom spodoba, ale bardzo bym chciał, żeby odpowiedź na miraże IV RP powstała gdzieś na styku tych dwóch tradycji i postaw.

(fragment wstępu)

Czytaj dalej Nauczka

Patriotyzm przyszłości

Marcin Król

Patriotyzm nie tylko jest mi potrzebny, bo potrzebne mi jest – jak każdemu innemu człowiekowi – poczucie uczestnictwa we wspólnocie, ale patriotyzm jest dla mnie poprostu przyjemnością (żadnym obowiązkiem!). Po to wszakże, żeby był przyjemnoscią, musi być dobrowolny i zgodny z moimi innymi pogladami, upodobaniami i wartościami. Nie będę się w celach patriotycznych do nikogo dostosowywał. Mogę się dostosować lub uznać konieczność zastosowania przymusu, kiedy idzie o kluczowe sprawy z zakresu interesu narodowego, ale takie przypadki zdarzają się bardzo rzadko. We wspólnocie patriotycznej chcę czuć się wolny i nie chce nikomu ograniczać wolności, bo z tego punktu widzenia ci, którzy do mojej wspólnoty patriotycznej nie należą, nic mnie nie obchodzą. Nie mam zamiaru przejmować się ksenofobami, szowinistami czy też ludźmi, którzy – moim zdaniem – głoszą patriotyczne głupoty. Czytaj dalej Patriotyzm przyszłości

SKĄD TEN BUNT? – Nowe światowe rewolucje

Paul Mason

Nigdy wcześniej tak wielu nie protestowało tak często.

Od Londynu przez Kair, Waszyngton, Ateny aż po Teheran i Moskwę, dochodzą do nas informacje o kolejnych manifestacjach, zamieszkach czy wręcz rewolucjach. Co takiego się stało, że coraz więcej ludzi decyduje się wyjść na ulice? I czy łączy ich jakiś wspólny interes, który może sprawić, że zmieni się oblicze świata, który znamy?

Paul Mason twierdzi, że tak. Wytrawnym okiem reportera BBC opisuje miejsca i przyczyny buntów, starć i okupacji. Nie szczędząc kontekstu ekonomicznego, historycznego i socjologicznego, błyskotliwie pokazuje źródła toczącej się rewolucji. Entuzjazm i ciekawość Paula Masona są po prostu zaraźliwe. „Observer”

Ta książka oferuje nie tylko pogłębiony pogląd na mechanizmy globalnej polityki, Czytaj dalej SKĄD TEN BUNT? – Nowe światowe rewolucje

Świat na rozdrożu

Marcin Popkiewicz

Od pokoleń wszystko wokół nas rośnie wykładniczo – liczba ludności, ilość pieniędzy, światowy PKB, zużycie energii, wydobycie metali, produkcja żywności i szereg innych wskaźników, cieszących oko ekonomistów. Wyeliminowaliśmy z naszego świata niewolnictwo i pańszczyznę, zastępując je demokracją, wolnością osobistą i prawami człowieka. Żyjemy w sposób, którego mogliby nam zazdrościć książęta i imperatorzy z minionych wieków. Mamy naturalną tendencję do wyobrażania sobie, że przyszłość będzie kontynuacją tego, co się działo w przeszłości.

Cóż – wiele wskazuje na to, że taką kontynuacją nie będzie, w każdym razie nie dla naszego pokolenia. Sposób, w jaki żyjemy i jakie wartości wyznajemy, zmieni się bowiem w najbliższych dekadach nie do poznania, a czy na lepsze, czy na gorsze, zdecydują o tym decyzje, które podejmiemy (lub nie podejmiemy) w najbliższych latach. Czytaj dalej Świat na rozdrożu

DOKTRYNA SZOKU

Naomi Klein

Jak współczesny kapitalizm wykorzystuje klęski żywiołowe i kryzysy społeczne W tej przełomowej książce autorka bestselleru „No Logo” opowiada, w jaki sposób amerykańskie strategie wolnorynkowe podbiły świat, wykorzystując to, że niektóre kraje i narody znajdują się w stanie szoku.

Irak ogarnia wojna domowa. Korzystając z chaosu, amerykańska administracja wprowadza nowe przepisy prawa, które pozwalają koncernom naftowym takim jak Shell czy BP uzyskać kontrolę nad irackimi zasobami ropy naftowej. Zamachy z 11 września 2001 roku. Administracja Busha w tajemnicy zleca natychmiast firmom Halliburton i Blackwater prowadzenie „walki z terroryzmem”. Potężne tsunami dewastuje wybrzeża Azji Południowo-Wschodniej. Zanim mieszkańcy otrząsną się z szoku, Czytaj dalej DOKTRYNA SZOKU

Inny kapitalizm jest możliwy

Andrzej Szahaj

„Nasze państwo stało ostatnie 25 lat po stronie silniejszych w grze rynkowej, w przekonaniu, że wszystkim się to opłaci (przypływ miał wszak podnosić wszystkie łódki). Dziś widać wyraźnie, że było w tym wiele naiwności. Skutek uboczny tej wieloletniej polityki to poczucie osamotnienia i bezsilności wielkiej części społeczeństwa.

Dziś samotność, lęk i poczucie niepewności stały się nie do wytrzymania. Pora na zmiany. Dobrze byłoby, aby poszły one w kierunku tzw. nordyckiego modelu społecznego i ekonomicznego. Najlepiej na świecie łączy on wolność gospodarowania z równością i sprawiedliwością. I tylko proszę mi nie mówić, że nas na niego nie stać. Skandynawowie dlatego stali się bogaci, że system ten zastosowali, a nie dlatego go zastosowali, bo stali się bogaci. (…) Już czas, aby rozpocząć dyskusję na temat alternatywnych wariantów kapitalizmu.

Gołym okiem widać, Czytaj dalej Inny kapitalizm jest możliwy

Co dalej z demokracją?

Agamben • Badiou • Bensaïd • Brown •

Nancy • Rancière • Ross • Žižek

 

Ośmioro filozofów i filozofek zastanawia się, co dalej z demokracją. Kluczowe dla naszych czasów pytanie wskazuje na napięcie obecne w samym pojęciu ludowładztwa oraz w jego historycznych wcieleniach.

Demokracja przez dziesięciolecia była słowem-wydmuszką, pustym frazesem nadużywanym w czasie zimnej wojny i gorącej wojny z terroryzmem do legitymizowania działań Zachodu nie mających nic wspólnego z demokracją. W latach 90. minionego stulecia, w obiegu publicznym pojawiła się i przez pewien czas nawet dominowała tendencja do utożsamiania demokracji z kapitalizmem.

Czytaj dalej Co dalej z demokracją?

Koniec Europy jaką znamy

 redakcja: Przemysław Wielgosz

Na niniejszą książkę składają się teksty publikowane w polskiej edycji Le Monde diplomatique w latach 2006-2013, które podejmują aktualne i najważniejsze wątki trwającej debaty i walki o przyszłość Europy. Podzieliliśmy książkę na części dotyczące kolejno natury projektu europejskiego, przyczyn i przebiegu kryzysu, strategii antykryzysowych wdrażanych przez Unię oraz alternatyw dla nich wypracowywanych w łonie ruchów społecznych i w środowiskach krytycznych intelektualistów na całym kontynencie.

 

Wydawca: Książka i Prasa

Czytaj dalej Koniec Europy jaką znamy