Demokracja

Gdyby demokracja działała prawidłowo, to podejmowane decyzje polityczne oraz stanowione prawo działałoby zawsze w obiektywnym interesie obywateli. Niestety tak nie jest, a idealny model prawdopodobnie nie jest możliwy. Ale to nie znaczy, że budując WIZJĘ V Rzeczpospolitej – Polski fair, nie powinniśmy poszukiwać rozwiązań, które byłyby najlepszym przybliżeniem do ideału.

Wyciągając wnioski z publikowanych na naszej stronie tekstów i nadesłanych do tej pory komentarzy wyłoniliśmy następujące propozycje programowe dla V RP – Polski fair.

(Niektóre z nich mają charakter alternatywny lub nie są dostatecznie precyzyjnie zdefiniowane. Mamy nadzieję, że w toku dalszej dyskusji uda się nam wybrać najwłaściwsze rozwiązania.)

PROPOZYCJE PROGRAMOWE dla V RP:

ORDYNACJA WYBORCZA

Wprowadzenie ordynacji wyborczej, która nie „marnuje” głosów oddanych przez wyborców. Taką ordynacją jest system wyborczy: Single Transferable Vote (STV) „pojedynczego głosu przechodniego”. Łączy ona zalety metod większościowych i proporcjonalnych, nie mając jednocześnie większości ich wad.

Opiera się na głosowaniu preferencyjnym – nie zaznaczamy krzyżykiem jednego kandydata, a szeregujemy ich od naszym zdaniem najlepszego do najgorszego z możliwością wyboru z różnych list. Ta ordynacja powoduje, że minimum głosów wyborców jest „zmarnowanych”. Więcej można przeczytać tutaj.

KOMUNIKACJA SPOŁECZNA

Nie ma demokracji bez rzetelnej komunikacji publicznej. Niezbędna jest zatem jej reforma. Media publiczne należy finansować wyłącznie z budżetu państwa. Wysokość tego finansowania należy ustalić ustawowo, a nie poprzez decyzje rządowe. Media publiczne nie powinny emitować reklam. Telewizja publiczna powinna być przedsiębiorstwem społecznym lub państwowym, a nie spółką prawa handlowego. Powinna być nadzorowana przez Radę wybieraną spośród autorytetów kultury i nauki.

Należy stworzyć transparentne programy finansowania misji edukacji i kultury – na zasadzie podobnej do funkcjonowania Państwowego Instytutu Sztuki Filmowej – a zatem, kto chce zarabiać na prowadzeniu biznesu medialnego musi składać się na koszty medialnej działalności publicznej. Z tych środków powinno  budować się dostępną powszechnie „domenę publiczną” w internecie i wspierać inicjatywy obywatelskie NGO o dużym znaczeniu kulturotwórczym i informacyjno-opiniodawczym.

LISTY WYBORCZE

Rozwiązanie problemu tzw. „jedynek”. Wyborcy mają skłonność do oddawania głosu na pierwszą osobę na liście danego komitetu wyborczego. Część wyborców, głosując na dane ugrupowanie polityczne czuje się zwolniona z rozważenia wyboru konkretnego kandydata z listy. Oddając głos na pierwszego z listy głosuje bardziej na ugrupowanie niż na jego konkretnego przedstawiciela. To preferuje kandydatów wskazanych przez partię lub komitet wyborczy. Aby skłonić wyborców do bardziej przemyślanej decyzji proponuje się zastosowanie okrągłych list wyborczych lub losowania kolejność nazwisk na liście ugrupowania.

PROGI WYBORCZE

Obniżenie 5 procentowego progu, który decyduje o uzyskaniu mandatów w parlamencie przez partię lub ugrupowanie, do progu 2 lub 3 procentowego.

FINANSOWANIE UGRUPOWAŃ POLITYCZNYCH

Finansowanie partii i komitetów wyborczych uzyskujących określone poparcie wyborców odpisami podatkowymi. Obywać by się to miało analogicznie jak finansujemy organizacje pozarządowy pożytku publicznego podczas składania zeznań podatkowych. Nie musiałby to być 1%, jak ma to miejsce przy finansowaniu NGO-sów. Ten system pozwalałby na praktyczne, coroczne weryfikowanie poparcia dla poszczególnych ugrupowań politycznych. Ten system zachowywałby zasadę finansowania ugrupowań politycznych z budżetu, ale wysokość dotacji zależałaby od aktualnego poparcia wyborców.

Należałoby uczynić wydatkowanie uzyskanych środków finansowych przez ugrupowania polityczne absolutnie transparentnym poprzez publikację wszystkich wydatków ze szczegółowym opisem w internecie.

Nie cały fundusz powinien być w dyspozycji kierownictwa partii lub ugrupowania. Co najmniej 60% środków powinno pozostawać w dyspozycji konkretnych posłów z przeznaczeniem na usługi eksperckie i kampanie informacyjne. Pozwoli to posłom nie ulegać szantażowi lidera ugrupowania.

KOMPETENCJE W SAMORZĄDZIE

Wzmocnienie kompetencji ciał wybieranych w strukturze samorządu kosztem organów wykonawczych. W szczególności umocnienie ich kompetencji przy zatrudnianiu w urzędach i spółkach samorządowych.

SENAT

Przekształcenie Senatu w izbę strategicznego planowania i nadanie tym projektom specjalnego znaczenia. Zmiana trybu wybierania Senatorów na STV.

ZDEMOKRATYZOWAĆ EUROPĘ

Prowadzić działania polityczne i dyplomatyczne na rzecz demokratyzacji Unii Europejskiej. Umocnić pozycję Polski w strukturach UE. Podjąć działania zmierzające do wyłonienia demokratycznego Zgromadzenia Konstytucyjnego UE i stworzenia projektu Europejskiej Konstytucji. Podjąć działania dyplomatyczne zmierzające do reformy polityki finansowej i monetarnej UE. W tym eliminacja Paktu Fiskalnego na rzecz paktu społecznego. Pozbawić Europejski Bank Centralny prawa do prowadzenia polityki ratowania banków prywatnych. Domagać się umożliwienia bankom państwowym kreacji pieniądza. Ograniczyć kompetencje Komisji Europejskiej na rzecz Parlamentu Europejskiego.

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on Twitter